ललितपुर । कलम, चेतना र समाजप्रतिको उत्तरदायित्वलाई जीवनको मूल मन्त्र मान्ने एक युवा पत्रकार अब हामीमाझ छैनन् । तर उनका शब्द, सपना र सङ्घर्षलाई जिवन्त राख्ने प्रयासस्वरूप ‘सम्राट आचार्य स्मृति पत्रकारिता पुरस्कार’ स्थापना गरिएको छ ।

नेपाल पत्रकार महासंघ, ललितपुर जिल्ला शाखा र स्वर्गिय सम्रार्टका पिता मुक्तिनाथ आचार्यबीच ललितपुर जिल्लाका क्रियाशील पत्रकारलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले उक्त पुरस्कार स्थापना गर्न सहमति गरिएको हो । बुधबार ललितपुरको महालक्ष्मीस्थानमा आयोजित एक कार्यक्रमबीच महासंघ ललितपुर शाखाका अध्यक्ष रामहरि कार्की र मुक्तिनाथ आचार्यले अक्षय कोष स्थापना सम्बन्धी सहमति–पत्रमा हस्ताक्षर गरे ।
कार्यक्रममा उपस्थितहरूका लागि त्यो क्षण केवल औपचारिकता मात्र थिएन, त्यो एक छोरा, एक पत्रकार र एक सपनाको स्मृतिलाई सम्मान गर्ने मौन प्रतिज्ञाजस्तै थियो । महासंघ ललितपुर शाखाले प्रत्येक साधारण सभामा उक्त पुरस्कार प्रदान गर्ने जनाएको छ ।
सहमति अनुसार ललितपुर शाखासँग आबद्ध क्रियाशील पत्रकारहरूको वार्षिक कार्य मूल्याङ्कनका आधारमा उत्कृष्ट पत्रकारलाई पुरस्कार प्रदान गरिनेछ । यसका लागि मुक्तिनाथ आचार्यले दुई लाख ५० हजार रुपैयाँ उपलब्ध गराएका छन् भने महासंघ ललितपुर शाखाले थप ५० हजार रुपैयाँ गरी तीन लाख रुपैयाँको अक्षय कोष निर्माण गरिएको छ ।
अक्षय कोषबाट प्राप्त हुने ब्याज रकमबाट मात्र पुरस्कार वितरण गरिने महासंघ ललितपुर शाखाका सचिव दीपक अर्यालले जानकारी दिए । उनका अनुसार पुरस्कार स्वर्गीय सम्राट आचार्यको स्मृतिमा स्थापना गरिएको हो । सम्राट ‘युवा आलोक मासिक’ पत्रिकाका सम्पादकका रूपमा चिनिन्थे, जहाँ उनले कलममार्फत समाजका पीडा र यथार्थलाई उजागर गर्ने प्रर्यत्तन गरेका थिए ।

यो पुरस्कार विशेष रूपमा क्यान्सर रोगका विषयमा कलम चलाउने तथा सोसम्बन्धी अनुसन्धानात्मक लेख लेख्ने पत्रकारलाई प्रदान गरिनेछ । क्यान्सरले नै जीवन समाप्त गरेको एक पत्रकारको स्मृतिमा क्यान्सरविरुद्ध सचेतना फैलाउने पत्रकारितालाई सम्मान गर्ने निर्णयले कार्यक्रममा उपस्थित धेरैको मन छोयो ।

कार्यक्रममा बोल्दै अग्रज पत्रकार प्रभुनारायण बस्नेतले पुरस्कारको रकमभन्दा पनि यसको भावनात्मक मूल्य उच्च रहेको बताए । “सम्राट अब हामीमाझ छैनन्, तर उनको सम्झनामा परिवारले गरेको यो पहल समाजका लागि अनुकरणीय छ,” उनले भने, “यदि उनको स्मृतिमा स्मृति पुस्तक प्रकाशन गर्न सकियो भने त्यो अझ अर्थपूर्ण हुनेछ ।”
सम्राटका पिता तथा अग्रज पत्रकार मुक्तिनाथ आचार्यले छोरा सम्राटले ‘युवा आलोक’ मासिक पत्रिकामा रहँदा पत्रकारितामा देखाएको प्रतिबद्धता सम्झिँदै भावुक भए । “समाजका लागि केही गर्नुपर्छ भन्ने हुटहुटी उसमा सधैं थियो,” उनले भने, “उसको जन्मोत्सवको अवसर पारेर यो पुरस्कार स्थापना गर्नु नै उसको सपनाप्रति सानो श्रद्धाञ्जली हो ।”

स्वर्गीय सम्राट आचार्यको गत पुस १६ गते २७ वर्षको उमेरमा क्यान्सर रोगका कारण निधन भएको उनका दाजु समर्पण आचार्यले जानकारी दिए । अल्पायुमै अस्ताएका सम्राटका सपनाहरू अब अरू पत्रकारहरूको कलममार्फत बाँचिरहने विश्वास परिवारले व्यक्त गरे ।

एक जीवन छोटो रहन सक्छ, तर उद्देश्य र स्मृति अक्षय हुन्छन् । ‘सम्राट आचार्य स्मृति पत्रकारिता पुरस्कार’ त्यही अक्षय स्मृतिको एउटा उज्यालो उदाहरण बनेको छ ।

महासंघ ललितपुर शाखाले यसभन्दा अगाडि ‘हीरा–सिद्धि क्रियाशील पत्रकारिता पुरस्कार’ र ‘राधा–लक्ष्मण क्रियाशील पत्रकारिता पुरस्कार’ स्थापना गरेको छ ।

यसलाई हार्डन्युज समाचारको फरमेटमा लेखि दिनु पयो । लिड अनुसार हेडिङ पनि राखि दिनु पर्यो ।